Uluslararası Rekabetçiliğe Giden Yolda Kümelenme Konferansı - Samsun 7 Aralık 2012

Samsun’da Medikal’den sonra Mobilya ve Gıda sektörlerinde de Kümelenme Çalışmaları Başlıyor


Ekonomi Bakanlığı’nın yararlanıcısı olduğu, Samsun’da Samsun Ticaret ve Sanayi Odası paydaşlığında devam eden, Avrupa Birliği destekli “KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi” kapsamında “Uluslararası Rekabetçiliğe Giden Yolda Kümelenme” konulu konferansta, Samsun’daki medikal, mobilya ve gıda sektörlerinin kümelenme stratejileri masaya yatırıldı.
“Uluslararası Rekabetçiliğe Giden Yolda Kümelenme” konulu konferans 07 Aralık 2012 tarihinde Samsun’da düzenlendi. 110 kişinin katıldığı konferansın amacı; Samsun’un bölgesinde önemli bir kümelenme merkezi olmasına katkıda bulunmak ve KOBİ’ler için ekonomik gelişmenin önemli bir aracı olan kümelenmenin medikal sektöründe olduğu gibi mobilya ve gıda sektörlerinde de ulusal ve uluslararası örneklerle faydalı bir model olarak benimsenmesini sağlamaktır.

 


Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Mustafa Kemal ŞAHİN


Samsunlu iş adamları ve sektör temsilcilerinin yanı sıra yurt dışından küme yöneticilerinin de katıldığı konferansın açılışında konuşan Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Mustafa Kemal ŞAHİN, ulusal ekonomilerin önündeki sınırların büyük ölçüde kalkması ile ekonomilerin rekabet edebilme yeteneklerinin, uluslararası alanda ticari ilişkilerin en önemli belirleyicisi haline geldiğini söyledi. Günün şartlarında uluslararası düzendeki aktörlerin etkinliğinin ekonomik anlamdaki güçleriyle ölçüldüğünü ifade eden ŞAHİN, “Şüphesiz bu gücün en önemli kaynağı girişimcidir. Ancak takdir edersiniz ki, sınırların anlamını yitirdiği günümüz ekonomik düzeninde çok fazla paydaş var. Hal böyleyken rekabet edebilme kavramı da farklılaşıyor. Sistemde tek başına rekabet etmeyi oldukça zorlaştırıyor ve bugünkü konferansımızın konusu oluşturan “Kümelenme” kavramı önem kazanıyor” dedi.


Küreselleşme kavramının ticaretin kurallarını büyük ölçüde değiştirdiğini kaydeden Şahin, “Çok da uzak olmayan bir geçmişte, belli bir bölge için üretim yaparken şimdi dünya için üretim yapmak durumundayız. Belli standartları yakalamak zorundayız. Yeni üretim tekniklerini takip etmek, ihtiyaçları analiz etmek, dünya pazarının nabzını tutmak zorundayız. Bunların hepsinin üstesinden belki çok güçlü bir sermaye yapısı ve çok fazla insan kaynağı ile gelebilmek mümkün olabilir fakat takdir edersiniz ki işletmelerimizin neredeyse yüzde doksan dokuzunun böyle bir gücü yok. İşte bu noktada “Birlikten Güç Doğar” kavramının ticari üsluptaki karşılığı olan “Kümelenme” kavramı devreye giriyor. Kümelenme işletmelerin mevcut ticari çarkta kaybolup gitmemesini sağlayan, başka bir ifadeyle kaybedenin hiç olmadığı, kümede yer alanların tümünün kazandığı bir çalışma modeli. Kümenin elemanlarına da rakipsiniz, ama bu kadar büyük bir pazarın içinde aynı zamanda birbirinize desteksiniz. Kümelenme, küresel bazda işletmelerin daha zorlu pazar koşullarında varlıklarını devam ettirmeye çalıştıkları bu dönemde işletmelerin ulusal ve uluslararası alanda rekabet gücünün arttırmada başvurdukları yöntemler arasında; alıcı-tedarikçi ilişkileri, ortak teknoloji, ortak alıcı ve dağıtım kanalları ile ortak işgücü havuzları gibi kümelenmeyi bir arada tutan unsurların getirilerinden faydalanabilmeleri bağlamında şüphesiz çok önemli bir çalışma modeli. Samsun’da medikal sektörü ile başladığımız bu çalışma modeli alternatifli üretim altyapımız sayesinde bu sektörler sınırlı kalmayacak, yakın vadede mobilya, gıda ve umuyorum ki uzun vadede lojistik, metal ve plastik işleme gibi sektörlerle devam edecektir” diye konuştu.

 


T.C. Ekonomi Bakanlığı KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanı Emrah SAZAK


Emrah SAZAK kümelenmenin uluslararası pazarlarda katma değerli ürün ihracatının geliştirilmesine etkisini anlattı. Organizasyondan dolayı Samsun Ticaret ve Sanayi Odası’na da teşekkür eden Emrah SAZAK, “Kümelenme çalışmaları Türkiye’de 2004-2005 yıllarında başladı. O zaman bu toplantılara kümelenmenin asıl aktörleri olan firmalar gerekli ilgiyi göstermiyordu. Ama bugün görüyoruz ki; gerçek aktörler burada” diye ifade etti. “Çünkü kümelenme ekonomik kalkınmada bir araçtı ve her şey firmaların rekabet gücünün artması içindi”.

 

Samsun’da rekabetçiliği tespit edilen medikal, mobilya ve gıda olmak üzere üç sektörün kümelenme ile ilgili çalışmalarını değerlendirerek; “Türkiye kümelenme ile 2004-2005 yıllarında tanıştı. 2007 - 2009 yıllarında da İhracat Genel Müdürlüğü olarak kümelenme ile ilgili politika geliştirme projesi yürüterek ortak dil geliştirdik. Kümelenme ile ilgili farkındalığımız arttı. Ancak, işi somut adımlara götürmek ve icraata çevirmeliydik. Dolayısı ile KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi tasarlandı. 5 ilde kümelenme uygulamaları yapılarak bu uygulamalar pilot olarak ele alınacak ve diğer iller içinde başarı hikayesi olacak. Tasarımımız bu şekilde. Bu iller arasında Samsun medikal el aletleri ile yer aldı. İhracat Genel Müdürlüğü olarak bu süreçte sürdürülebilirlik sağlayacak bir destek mekanizması tasarladık. “Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ” ile kümelenme anlayışı ile ihracatta devlet yardımları anlayışımızı harmanladık. Bu noktada çalışmalara ivme sağlayacak bir destek mekanizması ile bugün Samsun Ticaret ve Sanayi Odası’nın öncülüğünde medikal sektöründe bir uluslararası rekabetçilik projesi var. 730.000 ABD doları bütçesi olan bir proje bu. Bu proje çerçevesinde TSO ile MEDİKÜM önderliğinde sektörün uluslararası arenada bir adım daha ileriye götürecek daha rekabetçi kılacak çalışmalar yapılıyor“ dedi.

 


Samsun Valisi Hüseyin AKSOY


Samsun Valisi Hüseyin AKSOY da, uluslararası alanda rekabet edebilmek için kümelenmenin önemine değinerek, “Mobilya ve gıda sektörleri tıpkı medikal el aletleri sektöründe olduğu gibi bir dernek çatısı altında birleşmeli ve çalışmalar birlikte yürütülmelidir. Toplantının gündeminde üç ana sektör belirlendi ve bunlar ile ilgili kümelenme çalışmaları masaya yatırılacak konuşulacak ve tartışılacak. Samsun’da önceki yıllardan itibaren devam eden ve önemli bir mesafe kat edilen sağlık sektörü ve medikal el aletleri üretimi konusunda diğer sektörlere göre daha fazla birikimimiz var. Çalışmalarımız somut şekilde ortaya çıkmıştır ve neyi nasıl yapacağımız konusunda daha net fikirlere sahip konumdayız. Mobilya ve gıda sektörü Samsun için üzerinde hassasiyet ile durduğumuz diğer iki sektördür. Mobilya ve gıda sektörüne de aynı medikal el aletlerinde olduğu gibi bir dernek çatısı altında birleşme ve çalışmalarını birlikte yürütme noktasında bir gayret oluşmasını tavsiye ediyorum. Medikal sektöründe Samsun Medikal Sanayi Kümelenme Derneği (MEDİKÜM) adı altında bir dernek oluşturuldu ve bu konuda sektörün tamamını kucaklayan, birlikte hareket eden bir anlayış ile bu çalışmaları ortaya koyuyorlar. Biz bunu mobilya ve gıda sektörlerinde de oluşturabilirsek sesimiz daha gür çıkacaktır. Kümelenme artık önümüzdeki süreçte önem arz eden ve uluslararası alanda rekabet etmenin en önemli unsurlarından biri olarak karşımızda duruyor. Samsun’da şu ana kadar oluşan bilincin bundan sonraki süreçte bunu uygulamaya dönüştürme ve bundan yararlanma noktasında önemli bir aşamaya geldiğini düşünüyorum” diye belirtti.

 

Kümelenme çalışmaları konusunda Samsun’da güzel bir işbirliği, güzel bir uyum ve güzel bir çalışmanın olduğunu söyleyen Aksoy, “Bu çalışmalarda Ekonomi Bakanlığı’nın çok ciddi katkılarını aldık almaya devam ediyoruz. TSO bunun öncülüğünü yapıyor ve bu çalışmalarda bir üst kuruluş olarak faaliyetlerde bulunuyor. Samsun Medikal Sanayi Kümelenme Derneği (MEDİKÜM) ve diğer sektör temsilcileri ve dernekleri bu konuda önemli katkılarda bulunuyor. Sivil toplum örgütlerimiz, iş dünyasının bir araya geldiği derneklerimiz de bu tür çalışmalara katkılar sunuyor. Orta Karadeniz Kalkınma Ajansımız (OKA) belirli projeleri finanse ederek onların gerçekleşmesine katkı sunuyor. Samsun’da güzel bir işbirliği, uyum ve çalışma var” diye konuştu.

 

Açılış konuşmalarının ardından kümelenme ile ilgili genel konuların tartışıldığı panel bölümüne geçildi.

 

“KÜMELENMENİN ULUSLARARASI PAZARLARDA KATMA DEĞERLİ ÜRÜN İHRACATININ GELİŞTİRİLMESİNE ETKİSİ” KONULU PANELİ


Moderatörlüğünü Sabancı Üniversitesi Rekabet Forumu Direktörü Selçuk KARAATA’nın yaptığı  “Kümelenmenin Uluslararası Pazarlarda Katma Değerli Ürün İhracatının Geliştirilmesine Etkisi” konulu panelin ilk konuşmacısı T.C. Ekonomi Bakanlığı KOBİ ve Kümelenme Destekleri Dairesi Uzmanı Şafak ERGÜN oldu. Ergün, Bakanlık tarafından Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Programı (URGE) kapsamında yürütülen 100 kadar proje ile ilgili istatistiki bilgi verirken, Bakanlığın kümelenme çalışmalarına verdiği katkıya dikkat çekti.


Aynı panelde konuşan KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi Koordinatörü Vedat KUNT kümelenmenin sadece ihracat ya da bölgelerin ekonomik kalkınmasına destek olmadığını, aynı zamanda bölgelerdeki sosyal yaşama etkilerinin de olacağını anlattı. Dünyada yaşanabilir şehirler sıralamasında yer alan ilk 10 şehrin ortak özelliklerini anlatırken Samsun’un sahip olduğu potansiyele dikkat çekti.


“KÜMELENME VE BÖLGELERİN İNOVASYON KAPASİTESİ” PANELİ


Yine Sayın KARAATA tarafından yönetilen “Kümelenme ve Bölgelerin İnovasyon Kapasitesi” konulu panelde T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Uzmanı Haşim Cihan DEMİRKÖPRÜLÜ tarafından Bakanlığın önümüzdeki aylarda uygulama esaslarını yayınlayacağı “Kümelenme Destek Programı” hakkında bilgi verdi. Aynı panelin bir diğer konuşmacısı olan Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) Uzmanı Akın UĞURLU TR83 Bölgesi (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat) için hazırladıkları “Bölgesel İnovasyon Stratejisi” ve rapor hazırlama süreci ile ilgili teknik bilgi verdi.


Öğleden sonra, sektörel bilgi ve tecrübe paylaşımının sağlanması amacıyla medikal, mobilya ve gıda sektörlerinin temsilcileri kendi aralarında sektörel kümelenme çalışmalarını tartıştıkları paralel oturumlar gerçekleştirildi.


Samsun TSO Meclis Katip Üyesi Koray ULUDOĞAN’ın moderatör olarak yönlendirdiği “Medikal Sektöründe Kümelenme Paneli”, MEDİKÜM Başkanı Dr. Ahmet AYDEMİR Samsun’da Sağlık Ekipmanları Kümesi olarak neler yaptıklarını ve KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi kapsamında hazırlanan sektör stratejisi doğrultusunda yürütülen 730.000 ABD doları bütçeli “Samsun Sağlık Ekipmanları Sektörünün İhracat Kapasitesinin Artırılması Projesi” kapsamında yürütülecek çalışmaları anlattı. Aynı sektörde Türkiye’de ve dünyada yürütülen diğer kümelenme çalışmalarının hangi aşamada olduğunu görmek ve bir noktada karşılaştırma yaparak küme oyuncularının kendilerini geliştirmelerine destek olmak amacıyla konferansa yurt içinden ve yurt dışından küme yöneticileri de katıldılar. 

 

Ankara OSTIM Medikal Sanayi Kümelenmesi Yönetim Kurulu Başkanı Murat ATAMAN Samsun’dan daha önce başladıkları kümelenme çalışmalarında karşılaştıkları sorunları ve bunları çözerken kullandıkları yöntemleri aktardı.


Henüz yeni kurulmuş olmasına rağmen İzmir Kalkınma Ajansı’ndan aldıkları Doğrudan Faaliyet Desteği ile hızlı bir başlangıç yapan İNOVİZ İzmir Medikal Sanayi Kümelenmesi adına konuşan Yönetim Kurulu Üyesi Aytekin AYDIN da gerçekleştirecekleri projelerini paylaştı. Bu oturumun ilginç konuşmalarından biri T.C. Sağlık Bakanlığı Yatırım Modelleri Daire Başkanı Züfer ARSLAN tarafından yapıldı. Sektörün % 90 oranında yurt dışına bağımlı olduğunu belirten Arslan bu durumu tersine çevirebilmek amacıyla kullanılacak “off-set” uygulamalarının ayrıntılarını aktardı.


Son olarak Norveç’teki kümelenme çalışmalarını ve bu konudaki devlet desteklerini anlatmak üzere Karin HOİDAHL konuşmacı olarak panele katıldı. Özellikle Oslo Medikal Kümesinin çalışmalarını anlatan Hoidahl, Kümenin uluslararası işbirliklerine açık olduğunu ve Türkiye’deki sektör temsilcilerini Oslo’ya davet ettiklerini belirtti.


“MOBİLYA SEKTÖRÜ KÜMELENME PANELİ”


Paralel oturum şeklinde başka bir salonda gerçekleşen ve KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi Uzmanı Barış Cihan BAŞER tarafından yönetilen edilen “Mobilya Sektörü Kümelenme Paneli”nde öncelikle Samsun’da yeni başlayan çalışmalar ve sektörün durumu Samsun Mobilya Kümelenmesi adına Erkan MALKOÇ tarafından aktarıldı.
Türkiye’deki diğer 26 mobilya kümesine göre esnek ve dinamik bir yapıya sahip ve hızlı hareket eden İnegöl Mobilya Kümesi’nin çalışmalarını Türkiye Mobilya Sanayicileri Derneği (MOSDER) Başkanı Ahmet GÜLEÇ aktardı.


İzmir Mobilya Kümesinin bir üyesi olan FY Mobilya’nın İcra Kurulu Başkanı Feridun YEŞİLYURT, bir firmanın bir iş kümesinin üyesi olduğunda elde edeceği avantajları ve küme dışında kalırsa kaybedeceklerini ayrıntıları ile anlatarak firmaları motive etti.


İzmir’de Mobilya kümesinin gelişmesine öğrencileri ile birlikte destek vererek üniversite-sanayi işbirliğinin iyi bir örneğini sergileyen İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Tasarım Bölüm Başkanı Can ÖZCAN sektörde tasarımın öneminde vurgu yaptı. Yeni, yenilikçi ve farklı tasarlanmış ürünler üreten firmaların dünya da ve Türkiye’de nasıl öne çıktıklarını ve markalaşma sürecinde nasıl rakiplerine nasıl fark attıklarını anlattı.

Bu oturumun en ilginç konuşması Bulgaristan Mobilya İş Kümesi Derneği Başkanı Genoveva Murray tarafından yapıldı. Bulgaristan’da sadece otel mobilyası üreten ve son olarak Fransa’da Hilton Oteli’nin ihalesini kazanan bir kümenin koordinatörü olarak şimdiye kadar devlet desteği almadan küme çalışmalarını nasıl yürüttüklerini anlattı.


“GIDA SEKTÖRÜNDE KÜMELENME PANELİ”

 

 

Aynı anda devam eden paralel oturumlardan sonuncusu “Gıda Sektöründe Kümelenme Paneli”ydi. Bu panel içerik ve yaklaşım olarak diğerlerinden biraz farklıydı. Bu panelin amacı gıda sektöründeki kümelenme çalışmalarının ilki olarak değerlendirildi ve bilgi paylaşımı da bu yöndeydi. Öncelikle hem aynı zamanda oturumun moderatörlüğünü de yapan KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi Kilit Uzmanı Vedat KUNT tarafından sektörün değer ve tedarik zinciri analizi ve bu analizlerin kümelenmeye katkısı anlatıldı.


Mersin Yaş Sebze Meyve Kümesi Koordinatörü Hürrem Betül LEVENT Mersin’de kümelenme sürecinde yaşadıkları sorunları, çözüm yollarını anlatarak deneyimlerini paylaştı.


Aynı panelde söz alan Growth Cluster Koordinatörü John MURRAY, Makedonya Tikveş Şarap Kümesini ve öne çıkmasını sağlayan çalışmaları aktardı.  


 “Uluslararası Rekabetçiliğe Giden Yolda Kümelenme: Samsun Konferansı”, ilk kez Samsun TSO tarafından yürütülen iki önemli projenin ortak etkinliği olarak düzenlendi. “KOBİ İşbirliği ve Kümelenme Projesi” kapsamında Samsun TSO bünyesinde kurulan “Samsun Kümelenme Bilgi Merkezi”nin koordinasyonunda ve “Avrupa İşletmeler Ağ”ı projesinin finansal katkısı ile gerçekleştirilen etkinlikte öğleden önce gerçekleştirilen panellerde kümelenmenin ihracat ve bölgesel inovasyon kapasitesinin artırılmasına katkısı ve öğleden sonraki paralel oturumlarda ise medikal, mobilya ve gıda sektörlerinde yurt içi ve yurt dışı küme yöneticileri deneyimlerini paylaşarak bilgi alışverişinde bulundular.


KOBİ’ler arası işbirliklerinin artırılması, firmalarda verimlilik ve katma değer artışlarının sağlanması, firmaların teknolojiye erişimlerinin kolaylaştırılması, üniversite-sanayi işbirliğinin geliştirilmesi, firmaların uluslararası pazarlara girişi ve bu pazarlarda rekabet edebilirliklerinin artırılmasına katkıda bulunmayı hedefleyen projeler kapsamında benzer etkinlikler düzenlenmeye devam edilecektir
 

 

SUNUMLAR:

 

 

 GIDA - Sunum 1 - Sunum 2

 

 KÜMELENME - Sunum 1 - Sunum 2 - Sunum 3 - Sunum 4

 

 MEDİKAL - Sunum 1 - Sunum 2

 

 MOBİLYA - Sunum 1Sunum 2 - Sunum 3